De Islamitische Universiteit Rotterdam (IUR), opgericht in 1997, is een Nederlandse universiteit op islamitische grondslag. De IUR wil bevorderen dat de islamitische traditie binnen de hedendaagse Nederlandse maatschappij op een wetenschappelijke manier wordt bestudeerd. Daarop gericht biedt zij academische opleidingen aan met een curriculum waarvan de wetenschappelijke tradities die zich in de Islamitische wereld hebben uitgekristalliseerd een belangrijke deel uitmaken.

De IUR wenst studenten op te leiden tot kritische en geëngageerde academici die met een bereflecteerde visie op wetenschap en maatschappij verantwoordelijke posities in de samenleving willen innemen.
De focus van het IUR- onderzoek is gericht op de relevantie van de islamitische wereldbeschouwing voor de maatschappelijke ontwikkelingen in Nederland, in Europa en in de islamitische wereld. Interdisciplinariteit kenmerkt het onderzoekprogramma.
Van medewerkers van de IUR wordt verwacht dat ze binnen en in het verlengde van hun onderwijs en onderzoek uiting geven aan maatschappelijke betrokkenheid die mede gedragen wordt door haar islamitische traditie.

De IUR is een universiteit waarin wetenschappelijk onderzoek en de overdracht van door wetenschappelijk onderzoek verkregen kennis de hoofdtaken zijn.
De IUR wil een vrijplaats zijn voor fundamenteel onderzoek: vernieuwend onderzoek dat leidt tot nieuwe kennis en een kritische onderzoeksgeest van haar studenten. Daarvoor investeert ze in de versterking van de wetenschappelijke kwaliteit en de voortdurende vernieuwing van haar onderzoek. Zij is zich bewust van haar maatschappelijke verantwoordelijkheid. Daarom laat ze zich mede leiden door maatschappelijke vraagstellingen en toetst ze haar onderzoek aan de ethiek van wetenschapsbeoefening.
Als universiteit onderscheidt de IUR zich van niet-universitaire cen¬tra voor hoger onderwijs doordat haar wetenschappelijk onderwijs voortdurend gevoed wordt door eigen onderzoek en doordat haar pro¬gramma’s aan de studenten de mogelijkheid bieden om over de grenzen van het eigen vak heen kennis te nemen van andere wetenschappelijke benaderingen.
Voorop staat de vorming van studenten tot academici die zich met kennis van zaken, en met een academische houding en engagement, inzetten om verantwoordelijkheid te dragen in de maatschappij van de toekomst. Bij de organisatie en uitvoering van het onderwijs bevordert zij de vaardig¬heid om problemen te onderken¬nen, te formule¬ren en op te lossen.
De IUR verzorgt haar onderwijs in bachelor- en masterfase. Dit onderwijs wordt aangeboden aan studenten die deze opleiding als hun eerste of hun tweede opleiding kiezen. De organisatie van het onderwijs is daarop aangepast. Onderdelen van het programma zijn – in overleg met andere universiteiten – ook als minores te volgen.

Het IUR-onderwijs in de bachelorfase leidt de student binnen in de wereld van de islamitische intellectuele traditie  en geeft deze een plaats in de actuele maatschappelijke en wetenschappelijke context, zowel nationaal als internationaal. Daarmee wenst de IUR bij te dragen tot de academische vorming van een breed geschoold intellectueel moslimkader waaraan een groeiende behoefte bestaat.
In de masterfase bestaat de mogelijkheid voor studenten om zich verder te verdiepen in een specifiek onderdeel van de Islamitische intellectuele traditie, of zich te bekwamen tot geestelijk verzorger of imam.
Studenten die het IUR-curriculum als tweede studie kiezen kunnen zich, met de kennis van de islamitische bronnen en de relevantie daarvan  in een moderne samenleving, beter voorbereiden op hun latere beroepsuitoefening, bijvoorbeeld in een bestuurlijke, juridische, maatschappelijke of didactische functie.
Voor andere doelgroepen en voor nascholing, zoals aan in Nederland werkzame imams en geestelijk verzorgers, levert de IUR op de praktijk toegesneden onderwijs,.
Op het terrein van de maatschappelijke dienstverle¬ning stelt de IUR in loyale en kritische samenwerking haar deskundig¬heid ter beschik¬king van overheden, organisaties, instellin¬gen en bedrij¬ven. Het kan daarbij ook gaan om de inzet van wetenschappelijke kennis en inzichten in debatten over maatschappelijke vraagstukken op diverse podia en in de media.
Als islamitische universiteit is de IUR voortgekomen uit de islamitische gemeenschap in Nederland in al haar diversiteit. Zij wil een academisch ankerpunt zijn binnen de islamitische gemeenschap, dat aandacht geeft aan de verhouding tussen wetenschap, samenleving en geloof.
Vanuit haar islamitische visie op mens en maatschappij bezint zij zich, in een academisch klimaat en in samenwerking met andere faculteiten en universiteiten, op de fundamentele, ethische en religieuze vraagstukken die opgeroepen worden door de verande¬ringen in het sociale en culturele leven, en voelt zij zich geroepen tot speciale aandacht voor de persoon¬lijke waardigheid van de mens, voor de bescherming van de zwakken en voor gerechtigheid en vrede. Daarom wordt de islamitische traditie telkens opnieuw hernomen en bestudeerd, en wordt zij in de actuele context opnieuw verwoord.

De IUR besteedt systematisch aandacht aan de dialoog tussen de verschillende levensbeschouwelijke tradities met het oog op de opbouw van een rechtvaardige en solidaire multiculturele samenleving in Europa.